|
URAEUS: çoğul, Uraei.
Dik bir biçimde durmuş tükürmekte olan Mısır kobrası biçiminde tasvir edilmiş bu
sembol Eski Mısır’da bağımsızlık, kraliyet ailesi, tanrıları ve tanrısal
otoriteyi temsil ederdi.
Uraeus, kobra biçiminde tasvir edilen ve en
eski tanrıçalardan biri olan tanrıça Wadjet’in simgesiydi. Wadjet’in kültünün
merkezi sonradan Yunanlar tarafından Buto diye adlandırılan Per-Wadjet
bölgesindeydi. Nil deltasının hakimi ve Aşağı Mısır’ın koruyucusu haline
geldikten sonra simgesi firavunlar tarafından baş süslemesi olarak kullanılmaya
başlandı. Firavun sadece bu uraesu takarak
geçerlilik kazanırdı. Bu geleneğe ait M.Ö. 3. yy.da Eski Krallık döneminden
kalma bile kanıtlar vardır. Wadjet ile ilişkilendirilmiş ya da onun bir uzantısı
olarak kabul edilmiş birçok tanrıça da uraeusu
kullanırdı.
Mısır’ın birleşmesi zamanında (M.Ö. 30. yy.),
beyaz bir akbaba şeklinde tasvir edilen ve Yukarı Mısır’ın hakimi olarak kabul
edilen Nekhbet’in simgesi, Wadjet’in uraeus tacının yanındaki yerini almıştır.
Her ikisinin de ayrı ayrı sahip oldukları önem birçok Mısır tanrıçasıyla ilişkilendirilmelerini
önlemiştir. Nekhbet ve Wadjet birlikte, birleşen Mısır’ın birleştirici gücü ve
hamisi anlamına gelen “İki Hanım” olarak ta bilinmektedir.
Sonraları firavunlar güneş tanrısı Ra’nın
yeryüzündeki görüntüsü olarak kabul edilmeye başlayınca Uraeus’un , gözlerinden
ateş fırlatarak onları düşmanlarından koruduğuna inanılırdı. Bazı mitolojik
eserlerde ise Ra’nın her iki gözünün de Uraeus olduğu söylenir. Wadjet bu kült
ortaya çıkmadan çok önce de vardı. Kobra şeklindeki Wadjet’in gözü, Ay’ın Gözü,
Hathor’un Gözü, Horus’un gözü ve Ra’nın gözü isimleriyle de bilinir ancak, bu
semboller uraeus ile ilişkilendirildikleri tarihe göre değişiklik
göstermektedir.
Uraeus bir kraliyet sembolü
olarak görüldüğü için Horus ve Set te bu sembolü başlarında tacın üstünde kullanırlarken
tasvir edilmişlerdir. Mısır mitolojisinin ilk zamanlarına göre Horus ismi
firavunlara güneş tanrısının tasviri oldukları için unvan olarak verilirdi. Ra
mitolojisinin son zamanlarına göre ise ilk uraeus, tanrıça İsis tarafından
yeryüzünün küllerinden ve kobranın tükürüğünden yaratılmış olduğu söylenir.
|