Eski Mısır mitolojisinde aslında çöl, fırtına, karanlık ve kargaşa ayrıca da Yukarı Mısır’ın
koruyucu tanrısıydı. ‘Set’ in tam olarak
ne anlama geldiği bilinmemekle beraber,
genellikle ‘sağlamlık
sütunu’ ya da göz kamaştıran kişi olarak kabul edilir. Set’inOsiris
adında bir kardeşi ve İsis ve Neptis adında kız kardeşleri vardır. Annesi gökyüzü
tanrıçası
Nut ve babası yeryüzü tanrısı Geb’dir.
Set çakal
gövdeli, şehla gözlü, dört köşe
kulaklı, kuyruğu püsküllü(sonradan çatal biçimde), sivri burunlu
bir tanrı olarak betimlenir.
Bu betimlemenin karıncayiyenden eşek,
domuz, tazı, hatta fareye kadar birçok hayvandan esinlenerek oluşturulduğu
sanılır. Önceleri
gökyüzü, çöl, fırtına, kargaşa ve savaş tanrısı
olan Set, genellikle güvenilmez, düzenbaz, tümüyle kötülük dolu değilse de,
sakınılması gereken tehlikeli bir tanrı olarak görülmüştür.
Set bir çok efsanede Osiris’in
kardeşi olarak anılır. Ama bu konumuyla
da bela getirmeyi sürdürür. Doğarken
annesi Nut’un
karnını çatlattığı, karısı
ve kardeşi Neftis’i aldattığı, Osiris’i bir sandığa kapatıp denize atarak öldürdüğü
anlatılır. Bu nedenle
Eski Krallık’ın son dönemlerinde Osiris’in oğlu sayılan Horus’un gazabını çeker. Osiris’in
ölümünden sonra mucizevi bir biçimde
İsis’in
rahmine düşen Horus, Set ile amansız bir
mücadeleye girer. Bu mücadele, Ramses döneminde yazılmış 'Seth ile Horus’un Çekişmeleri' adlı yergiye konu olmuştur.
Eski Krallık yıkılıp Mısır gücünü ve bağımsızlığını
yitirmeye başlayınca, Osiris kültü ön plana çıktı ve Set, Mısır
tanrıları arasından yavaş yavaş silindi; anıtlarda adına
ve tasvirlerine rastlanmaz oldu.
